Onderwijs lijdt onder marktwerking
Net als in vele andere sectoren is marktwerking in het onderwijs ook doorgedrongen. Na de gezondheidszorg lijkt nu een andere grote publieke sector aan de beurt te komen en geconfronteerd te worden met de gevolgen. Het onderwijs is aan de beurt!
Vooral de marktwerking in de inburgeringscursussen is nadelig voor
reguliere onderwijsinstellingen en dan met name de roc’s in Nederland.  Nieuwe aanbieders concurreren door minder uren les te geven,
grotere klassen en goedkoper personeel. Het onderwijs lijdt daar onder,
cursisten en leraren worden daar de dupe van. Dit constateert de Algemene Onderwijsbond (AOb) naar aanleiding van een rapport over de marktwerking in het inburgeringsonderwijs.
Volgens het onderzoek staan door de marktwerking in het inburgeringsonderwijs honderden banen op de tocht bij de roc’s. De AOb neemt het voorbeeld in Rotterdam om dit concreet te maken. Vooral bij Zadkine en het Albeda college verdwijnen hierdoor veel banen.
De gemeente Rotterdam wijst maar een handvol cursussen toe aan de
reguliere onderwijsinstellingen. Alleen al bij Zadkine staan hierdoor de
komende drie jaar 250 formatieplaatsen op de tocht.
Aanbesteding
Bij de aanbesteding van cursussen weegt de prijs van een cursus veel te
zwaar concluderen de samenstellers van het rapport.
Cursisten krijgen sinds de invoering van marktwerking minder uren les
in grotere groepen. Verder is het aantal inburgeraars afgenomen, door onder anderen de administratieve problemen bij de gemeenten zelf.
De AOb noemt de invoering van de marktwerking in de inburgeringscursussen een mislukt experiment.Â
Publiek en privaat blijken in het onderwijs niet samen te gaan.




6 reacties op “Gevolgen marktwerking onderwijs dramatisch”
Een interresante conclusie om de klassegrote en de lesuren tot kwaliteit te betittelen. Ik zou denken dat het slagen voor het examen een interresanter criterium is. Is het rendement van de private scholen nu wel of niet sunstantieel lager? Je zou de vergoeding kunnen baseren op geslaagde leerlingen. Dat maakt kwaliteit tot een relevant criterium. Ik weet niet of dit al het geval is…
Beste Jeroen, Ofschoon ik de verschijnselen die jij in je artikel beschrijft volledig herken, ben ik zeer teleurgesteld in je eindconclusie dat publiek en privaat in het onderwijs (en/of de zorg) niet samen kunnen gaan. Zonder beledigend te willen zijn, huil je in mijn ogen door deze eindconclusie mee met de wolven ofwel het grote legioen aan professionals in onderwijs en zorg dat deze conclusie zonder echt inhoudelijke onderbouwing maar blijft rondtoeteren omdat ze zich beperkt voelen in het uitoefenen van hun beroep. Als aanbestedingsdeskundige is mijn stellige mening echter dat introductie van marktwerking, ofwel invoering van Europees aanbesteden, een uitstekend en noodzakelijk instrument is om overbodige kosten ofwel verspilling te elimineren. De door jou beschreven verschijnselen hebben naar mijn mening namelijk niets te maken met het instrument maar met de (gebrekkige) toepassing daarvan. Een juiste toepassing van dit instrument hoeft geenszins te leiden tot verlies aan kwaliteit dan wel een functionele beperking van professionals in hun beroepsuitoefening. Indien je het aan te besteden product volledig en eenduidig functioneel specificeert en vervolgens  het aanbestedingsinstrument juist toepast krijg je altijd het door jouzelf gespecificeerde product met de beste prijs kwaliteitsverhouding. In het beschreven voorbeeld is het voor mij  overduidelijk dat er (evenals bij de meeste andere mislukte aanbestedingen) is aanbesteed met een onvolledige of niet eenduidige specificatie. Indien je namelijk je minimale kwaliteitseisen van het aan te besteden product niet goed vastlegt, krijgt de markt alle ruimte om een volledig “uitgekleed product” aan te bieden dat dan op prijs uiteraard goed scoort. Indien je vervolgens in je aanbesteding conform je doelmatigheidswens een redelijke weegfactor aan prijs toekent kan je inderdaad de beschreven situatie verwachten. Maar bedenk wel dit resultaat heb je dan ZELF gecreeerd. Kortom Publiek en Privaat kunnen naar mijn mening ook in het onderwijs uitstekend samengaan. Graag zou ik zien dat alle professionals in plaats van zich af te zetten tegen dit in mijn ogen uitstekende instrument zich zouden inzetten voor een betere toepassing. Alle verspilling die op deze wijze kan worden voorkomen en de miljoenen euro’s die daardoor worden  bespaard kunnen dan nuttig aangewend worden voor beter onderwijs en betere zorg. Als inkoop/aanbestedingsdeskundige draag ik hier dagelijks graag mijn steentje aan bij!
Rudolf Broekhuizen  rudolf@rudink.nl
Ik vind dat de kwaliteit van het onderwijs belangrijker is dan de kwantiteit (aantal uren). Het gaat om beter onderwijs. Onderwijs hoeft niet het beeld ‘van 9 – 17u in de schoolbanken’ te vervullen. Praktijkervaringen kunnen de theoretische basis ondersteunen en zelfs verhelderen. Daarbij hoeven de enkele contacturen per week geen belemmering te zijn. De inhoud van die uren moet goed zijn én de docent dient dit op een goede manier te kunnen overbrengen. Het resultaat is hetgeen je er zelf van maakt…
Het slagen voor een examen is een belangrijke graadmeter voor de kwaliteit, dus moet de school de normen verlagen en de kwaliteit gaat omhoog. Veel praktijk vind ik ook een prima opmerking, in de praktijk leren ze immers meer dan in de schoolbanken. Ik zou zeggen start direct in de praktijk en ga niet meer naar school. We kunnen dus veel besparen, school is niet meer nodig. Is het misschien zo dat degene die vooral voor al deze vernieuwingen zijn mogelijk zelf niet genoeg op school geleerd hebben?
Die Rudolf Broekhuizen is een intelligente man. “Indien je het aan te besteden product volledig en eenduidig functioneel specificeert en vervolgens  het aanbestedingsinstrument juist toepast krijg je altijd het door jouzelf gespecificeerde product met de beste prijs kwaliteitsverhouding”. Hoeveel pagina’s denkt deze beste man nodig te hebben voor het omschrijven van het product? Ik heb veel lesmateriaal geschreven maar nog veel meer materiaal om het product te omschrijven. Ik heb zelf veel opleiding genoten, bij diverse instellingen, ik heb veel les gegeven. En ik ben er inmiddels zeker van dat kwaliteit in het onderwijs heel moeilijk vast te leggen is in een document. Ik heb een beeld van de kwaliteit bij het begin van mijn carrière, deze zal wellicht enigzins gekleurd zijn en ik heb de kwaliteit gezien op het einde van mijn carrière in het onderwijs, voor mij is het helder. Op papier is het veel beter, maar de werkelijkheid is anders.
Na 17 jaar ervaring in het onderwijs ben ik maar afgehaakt. Degene die aan de wal staan weten het toch beter.
@Rudolf, voor mij is het meer een vraag of privaat en publiek samen kunnen gaan. Zelf heb ik de ervaring dat dit wel moet kunnen, maar zie ook bij andere onderdelen in het onderwijs – dus ook bij educatie – de keerzijde van deze beweging. Het gaat natuurlijk altijd om de kwaliteit en de kans voor de deelnemer. Toch is het maar de vraag of deze beweging dit gaat veroorzaken bij deze doelgroep.
@r, ook al sta ik aan de wal, ik begrijp heel goed dat de kwaliteit van veel dienstverlening waaronder zeker ook onderwijs niet eenvoudig op eenduidige wijze is te definieren. Dit blijkt eigenlijk ook al uit bovenstaande reacties. Maar achteraf weten vele professionals altijd wel te vertellen wat in ieder geval NIET onder kwaliteit wordt verstaan. Als die discussies over kwaliteit in plaats van achteraf nu eens vooraf plaatsvinden, dan kan je in mijn ogen als het niet in een keer is dan toch na twee keer de beoogde kwaliteit zeer goed benaderen. Zeker is dat deze discussies over kwaliteit vooraf een zeer positief neveneffect hebben nl: 1. een veel breder gedragen acceptatie van de uiteindelijk gedefinieerde kwaliteit, 2. indien ook naar de doelstelling van het project gekeken wordt, een uiteindelijk veel doelmatiger gedefinieerde kwaliteit. Specificeren is m.i. altijd nodig om al of niet via Europees aanbesteden te kunnen komen tot de beste keuze. Het voordeel van Europees aanbesteden is dat dit middel borgt dat je het gespecificeerde product ook nog eens voor de beste prijs krijgt. Zo lang de kosten van het totale proces opwegen tegen de baten kan daar toch niets tegen zijn? @Jeroen, voor mij is de vraag of privaat en publiek samen kunnen gaan veel te weinig eenduidig gedefinieerd. Het gevolg daarvan is m.i. dat ieder zijn eigen “beladen” discussie voert en vaak met name door emotie wordt gedreven. Mij gaat het er slechts om dat er OOK in de publieke sector doelmatig met middelen wordt omgegaan. Een goed uitgevoerd  specificatieproces gevolgd door een goed uitgevoerde EU aanbesteding zijn daarvoor in mijn ogen uitstekende middelen. Die middelen zou ik het liefst zonder het in ogen van velen klaarblijkelijk besmette predicaat “Privaat” op hun waarde beoordelen en niet omdat het gewenning vergt en deze processen niet-”Publiek” zijn maar gemakshalve veroordelen. Rudolf Broekhuizen, rudolf@rudink.nlÂ