De voortijdige schooluitval in Nederland is groot. Het buitenland doet het veel beter.
Wat kan Nederland doen om het aantal voortijdige schoolverlaters onder de tweede generatie migrantenjongeren terug te dringen? Om te beginnen over de grens kijken, naar landen als Zweden, Zwitserland en België. Daar is dit probleem veel kleiner. Uit een vergelijkend onderzoek in dertien steden in zeven Europese landen, blijkt dat Nederland – met Duitsland – een buitenbeentje is in Europa. We doen het veel slechter op dit gebied?
Taalachterstand op de basisschool zoals in Nederland kennen ze bijvoorbeeld vrijwel niet. De kinderen gaan, net zoals de meeste Zweedse kinderen, al op 2Âjarige leeftijd vijf dagen per week naar school. De eerste jaren is alles nog heel speels, maar ze leren er wel goed Zweeds van. Learning bij practice!
Ze blijven op die school tot ze vijftien zijn. Daarna gaan alle kinderen naar het gymnasium, waar ze verschillende leerroutes kunnen volgen, die hen desgewenst voorbereiden op de universiteit. Relatief veel igrantenkinderen gaan direct door naar het hoger onderwijs.
Voortijdige schooluitval komt weinig voor in Zweden, welke afkomst kinderen ook hebben. In de jaren zestig heeft Zweden gekozen voor democratisering van het onderwijssysteem om alle klassen in de samenleving dezelfde kansen te geven. Daar profiteren nu ook de kinderen van migranten van.
In Nederland beginnen veel kinderen van migranten als 4-jarige hun schoolcarrière met een taalachterstand, wat een obstakel blijkt voor hun schoolloopbaan. In vergelijking met kinderen uit andere Europese landen moeten ze al vroeg, op hun 12de, een vervolgopleiding kiezen.
Daardoor komt de meerderheid op het vmbo terecht, terwijl velen intelligent genoeg zijn om minstens een tree hoger onderwijs te kunnen volgen.
De voortijdige schooluitval in Nederland doet zich vooral voor in het lager beroepsonderwijs. Velen komen niet verder dan het vmbo. Zwitserland en België slagen er wel in hun leerlingen van het lager beroepsonderwijs in groten getale te laten doorstromen naar het middelbaar beroepsonderwijs.
In Zwitserland lukt het door leerlingen die eigenlijk nog niet klaar zijn voor de overstap naar het middelbaar beroepsonderwijs, in een overgangsklas te plaatsen.
Zonder grote ingrepen kan toch iets van het Zweedse en Zwitserse succes worden geëvenaard in Nederland?




5 reacties op “Is voortijdig schooluitval iets typisch Nederlands?”
Waarom wij dat hier niet doen? Omdat wij een afkeer hebben van school vanaf tweejarige leeftijd…
ik denk eerder dat de manier van lesgeven voor veel kinderen(boven en onder de middenmoot) niet goed genoeg is.
En al die wijzigingen om de zoveel jaar, die helpen ook echt niet.
Grote klassen en klassikaal stampwerk, werkt niet in klassen van 30 to 40 leerlingen en 1 leerkracht.
Toevallig valt het tijdstip van de schoolwisseling (lagere naar middelbare school) in Nederland ook samen met de hormoonwisseling die maakt dat kinderen zich los willen maken van hun ouders. Beide processen brengen een hoop onzekerheid met zich mee en zorgen er voor dat volwassen rolmodellen (ouders en klasseleraren) wegvallen, terwijl de jongere bezig is zijn identiteit te vormen. Hiervoor in de plaats komen een heleboel leraren met wie je maar een paar uur per week optrekt en die je feitelijk niet kennen. Hier op een goede manier mee omgaan is niet ieder kind en zijn ouders gegeven. De peergroep wordt dan heel belangrijk en als hierbij een “verkeerde” keuze wordt gemaakt dan kan dat veel problemen veroorzaken.
Mijn ervaring is dat de oude middenschool hier een goede oplossing had door het schoolsysteem nauw af te stemmen op dat van de basisschool en daar geleidelijk verandering in aan te brengen. Schooluitval kwam hierdoor minder vaak voor.
Precies wat mijn voorganger zegt. 12 jaar is wel de meest ongelukkige leeftijd om te moeten wisselen van school. Dan ga je 4 jaar puberen en tegen de tijd dat je daar een beetje vanaf bent is er niet meer dan MBO dat je nog doen kunt… Of je moet zo’n sterke persoonlijkheid hebben dat je al dat heerlijk rondhangen en gek doen hebt kunnen weerstaan. Waarvan er uiteraard genoeg van zijn… maar kijk ik naar mezelf (nu 28 jaar) dan baal ik dat mijn schoolcarrière zo is gelopen. Ik was 11 toen ik van de basisschool kwam en ik naar de toen nog gemengde brugklas ging (dat tegenwoordig ook niet meer is en sindsdien elk jaar een verandering is), waarin ik vreselijk begon te puberen. Havo advies had ik maar na mijn brugklas vreselijk verkloot te hebben toch naar de toen nog MAVO (tegenwoordig alweer de VMBO). 4 jaar heb ik gedaan erover en met heel veel pijn en moeite (vooral omdat er gewoon GEEN motivatie was) heb ik de MAVO afgerond. Toen dus 15 jaar…en dan? wat wil je nu gaan doen als je straks groot bent? pfffff…. wat doe je dan, op je 15e kiezen wat je DE REST VAN JE LEVEN wilt gaan doen? Hallo! Maar goed ik koos voor het Sociaal cultureel werk (tegenwoordig terug van weggeweest, nadat het jaren alleen het welberoemde SPW is geweest) en heb hier 4 jaar over gedaan. 19 was ik toen, had het in een jaartje sneller kunnen doen, maar daar was ik ook nog niet klaar voor… HBO, ja dat wil ik wel… welke? Geen idee, weet je we proberen er wat uit… CMV, MW en als laatste Pedagogiek, dat ik in 5 jaar (ondertussen moeder geworden) heb afgerond. Heb ik op mijn 26ste een HBO diploma Pedagogiek en merk ik dat studeren eigenlijk geweldig is. Dat het me voldoening geeft en dat ik er eigenlijk, ondanks dat dat vroeger anders leek, heel goed in te zijn. Dan nog maar een stapje hogerop… studeer ik nu 2 jaar aan de Universiteit en heb ik zojuist mijn 2e cijfer voor statistiek gehaald, jawel wederom een 7. Dat wat ik in 6 jaar VWO en 2 jaar universiteit, dus 8 jaar totaal had kunnen doen heb ik in 17 jaar gedaan en ik heb er geen spijt van, maar ik ben wel van mening dat het allemaal anders had gekund… en ik hoop voor mijn zoontje van 4 (net naar de basisschool) dat het voor hem ook anders lopen zal!
Precies wat mijn voorganger zegt. 12 jaar is wel de meest ongelukkige leeftijd om te moeten wisselen van school. Dan ga je 4 jaar puberen en tegen de tijd dat je daar een beetje vanaf bent is er niet meer dan MBO dat je nog doen kunt… Of je moet zo’n sterke persoonlijkheid hebben dat je al dat heerlijk rondhangen en gek doen hebt kunnen weerstaan. Waarvan er uiteraard genoeg van zijn… maar kijk ik naar mezelf (nu 28 jaar) dan baal ik dat mijn schoolcarrière zo is gelopen. Ik was 11 toen ik van de basisschool kwam en ik naar de toen nog gemengde brugklas ging (dat tegenwoordig ook niet meer is en sindsdien elk jaar een verandering is), waarin ik vreselijk begon te puberen. Havo advies had ik maar na mijn brugklas vreselijk verkloot te hebben toch naar de toen nog MAVO (tegenwoordig alweer de VMBO). 4 jaar heb ik gedaan erover en met heel veel pijn en moeite (vooral omdat er gewoon GEEN motivatie was) heb ik de MAVO afgerond. Toen dus 15 jaar…en dan? wat wil je nu gaan doen als je straks groot bent? pfffff…. wat doe je dan, op je 15e kiezen wat je DE REST VAN JE LEVEN wilt gaan doen? Hallo! Maar goed ik koos voor het Sociaal cultureel werk (tegenwoordig terug van weggeweest, nadat het jaren alleen het welberoemde SPW is geweest) en heb hier 4 jaar over gedaan. 19 was ik toen, had het in een jaartje sneller kunnen doen, maar daar was ik ook nog niet klaar voor… HBO, ja dat wil ik wel… welke? Geen idee, weet je we proberen er wat uit… CMV, MW en als laatste Pedagogiek, dat ik in 5 jaar (ondertussen moeder geworden) heb afgerond. Heb ik op mijn 26ste een HBO diploma Pedagogiek en merk ik dat studeren eigenlijk geweldig is. Dat het me voldoening geeft en dat ik er eigenlijk, ondanks dat dat vroeger anders leek, heel goed in te zijn. Dan nog maar een stapje hogerop… studeer ik nu 2 jaar aan de Universiteit en heb ik zojuist mijn 2e cijfer voor statistiek gehaald, jawel wederom een 7. Dat wat ik in 6 jaar VWO en 2 jaar universiteit, dus 8 jaar totaal had kunnen doen heb ik in 17 jaar gedaan en ik heb er geen spijt van, maar ik ben wel van mening dat het allemaal anders had gekund… en ik hoop voor mijn zoontje van 4 (net naar de basisschool) dat het voor hem ook anders lopen zal!
PS. en voor mijn bachelorscriptie schrijf ik een stuk over motivatie in het MBO onderwijs, vandaar mijn surfen op het net