(Macro) doelmatigheid: een draak van een vraagstuk

Macrodoelmatigheid in het MBO: Een draak van een vraagstuk!

Ik heb wel eens iemand horen zeggen dat een ROC eigenlijk een zeven-koppig-monster is. Een soort van een draak.

Volgend jaar bestaat het mbo-stelsel 15 jaar. Tijd voor een evaluatie: werkt het systeem zoals het ooit bedoeld was? IVA/KBA deed in opdracht van de mbo-sector onderzoek naar het optimaliseren van de doelmatigheid in het mbo-onderwijs. Doelmatigheid is een regelmatig terugkerend thema in de publieke sector. Zeker wanneer de economie wat tegen zit, dan komt dit

thema weer op de proppen. Het blijft overigens wel interessant om eens stil te staan bij het woord “doelmatigheid”. Wat voor een betekenis heeft het eigenlijk. Onze digitale vraagbaak Wikipedia geeft de volgende definitie:

Een voorgenomen handelswijze is doelmatig of efficient als de betreffende inspanningen en uitgaven daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van het beoogde doel en als de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten.

 Het lijkt me duidelijk toch? Tenminste als het doel helder en eenduidig is en de opbrengsten meetbaar. Hier lijkt nu net de schoen te wrikken in het onderwijs. Uiteraard zal iedere organisatie in het mbo-onderwijs streven naar doelmatigheid. Kan je niet tegen zijn. Het mbo-onderwijs wijkt in problematiek wel sterk af van andere sectoren. Er zijn drie problemen te onderkennen met betrekking tot dit vraagstuk:

1. Er is sprake van verschillende niveaus: micro, meso en macro. Wat op het ene niveau doelmatig is, hoeft op een andere niveau niet zo te zijn.
2. Het aantal gestelde doelen in het mbo-onderwijs is te groot. Er is geen sprake van een doel! Dit heeft te maken met het aantal betrokken partijen (overheid, docenten, werkgevers, onderwijsbestuurders, ouders en studenten) in het onderwijs.
3. De beperkte meetbaarheid van doelen als de kwaliteit van het onderwijs of sociale integratie.

Het beste advies lijkt er op gericht om je te beperken tot de hoofdlijnen en je niet te laten leiden tot de details. Misschien ook goed om in 2011 het niet zo veel meer te hebben over macro doelmatigheid in het mbo-onderwijs.