Spijbelen …. Wat doen we er aan?
Vorige week had ik een afspraak met de wethouder van stadsdeel Zuid-Oost in Amsterdam. Terloops kwam even ter sprake dat er toch wel een 
paar duizend jongeren in plaats van op school zitten dagelijks spijbelen. Dus niet even een tussenuurtje, maar dit zijn jongeren die zeer frequent niet op school zijn en waar de gemeente de rugnummers van heeft. Spijbelen was en is nog steeds een mega probleem voor het onderwijs.
In de laatste plaats niet alleen voor de jongeren zelf, maar ook zijn de financiele consequenties voor de scholen ook dramatisch. Kan je als school namelijk niet aantonen dat leerlingen op school zitten, dan loop je de kans om je financien mis te lopen. Ook dit gaat dan weer om substantiele bedragen. In deze periode vindt er op de meeste ROC’s weer een accoutantscontrole plaats. Tijdens deze controle wordt voornamelijk gelet op de presentieregistratie. Geen presentieregistratie, geen euro’s (geen input bekostiging).
Wat kan je doen tegen spijbelen?
Scholen worden op dit vlak steeds creatiever. Zo heb je in sommige steden de zogenaamde spijbelbus. Deze bus gaat dan langs de huizen om de jongeren die niet op school zijn verschenen persoonlijk op te halen. Pure gastvrijheid. Bij het ROC van Amsterdam heb je de 100%-actie. Niet op school is bellen en is persoonlijk ophalen. Als je ziet hoeveel investeringen een school moet doen om spijbelen tegen te gaan is dit gigantisch. Jongeren van huis halen betekent ook heel concreet, geen docenten voor de klas.
Nu zijn al deze acties ingezet en komt men nu met een landelijk bericht dat het aantal spijbelaars juist is toegenomen de afgelopen jaren. Wat kan je nog doen? Waar de ligt de uiteindelijke verantwoordelijkheid? Ik heb al eerder eens in een bijdrage op deze weblog aangegeven dat het stuur toch echt in handen moet komen van de leerling zelf. Nu is het stuur vaak in handen van de school. Spijbelen was vroeger ook al een probleem, toch denk ik dat de noodzaak om spijbelen te voorkomen, nu groter is dan ooit. De druk op de scholen (financieel) en de druk op de leerlingen wordt steeds groter. Misschien willen we ook wel teveel controle en maak je daardoor het probleem groter. Als je alles wilt weten, moet je niet raar opkijken als daar een resultaat uit komt. Meten is immers weten!
Plaats/Stem op NUjij.nl
Send a friend
Print artikel
7 reacties op “Wie stopt het spijbelen op de scholen?”
Willen ouders en verzorgers niet dat hun kinderen op school zitten en een studie afronden? Moet de onderwijzer helemaal voor naar school komen?
Sneu voor die kids…
Ik denk dat misschien het volgende ook kan bijdragen aan bewustwording van jongeren op het roc:  jongvolwassenen naar de scholen laten komen, die in een interactieve presentatie vertellen waarom ze spijt hebben dat ze hun school niet hebben afgemaakt, hoe hun leven er nu uitziet en hoe het eruit had kunnen zien als ze hun studie hadden afgerond en een droom- of voorkeursbaan zouden hebben. Hoe ze zich nu voelen over de keuze die ze toen maakten en welke beperkingen of tegenvallers ze nu ervaren ten gevolge van het niet halen van hun diploma. Een presentatie met ondersteuning van beeldmateriaal en e.v. tips van een jongvolwassene bn’ner waar de jongeren naar opkijken zou misschien een passende vorm zijn.Vanuit hier creeer je mogelijk bij een klein deel v.d. jongeren hun interesse voor het onderwerp en wordt deze groep zich bewust v.d. gevolgen spijbelgedrag en voortijdig beeindigen v.d. studie. Ook denk ik dat er iets in de richting van zoeken naar een drive voor deze groep jongeren om weer naar school te komen van waarde kan zijn.
Presentaties van (oud) vroegtijdige schoolverlaters zal niet helpen. Veel leerlingen die een MBO opleiding volgen missen de ondersteuning van docenten, die tevens zelf veelal ongemotiveerd op de leerlingen overkomen. Ze tonen geen passie met het vakgebied en zodoende zullen ze deze passie moeilijk over kunnen brengen op leerlingen.
De leerlingen moeten “harder” aangepakt worden, bijvoorbeeld door boetes uit te delen per spijbeluur/dag.Â
Mede door het slechte systeem dat zowat elke onderwijsinstelling hanteert, is de controle op spijbelen minimaal. Tevens is het systeem zo log dat zelfs een simpele taak als het doorgeven van een adreswijziging in het beste geval “slechts” een uur van je tijd in beslag neemt. Zelf heb ik er ervaring mee op een hogere school, die vrijwel alle input kwijt weet te raken / verkeerd te interpreteren.
Ps; zelf heb ik geen MBO-opleiding gevolgd, maar dit zijn de geluiden die ik opgevangen heb van leeftijdgenoten.
@Annemiek: Dat is niet zo handig en pure manipulatie van leerlingen. Je laat een heel eenzijdig beeld zien die niet klopt. Sterker nog; de meest succesvolle mensen die wij kennen hebben nauwelijks een opleiding afgerond (Steve Jobs, Bill Gates enz.. allemaal drop outs). Zo ken ik ook een aantal ondernemers die nu hun droomleven hebben, maar nauwelijks een opleiding hebben afgemaakt. Wat deze mensen gemeen hebben is dat ze lak hebben aan uitgestippelde paden (zoals het onderwijs) en hun hart en passie volgen voor wat ze werkelijk leuk vinden en waar ze van houden. Daar helpt het onderwijs nu niet bij. In het onderwijs hebben hebben we het probleem van significantie (Michael Wesch), dat leerlingen er alleen zitten om te scoren en om een papiertje te halen. Waarom? Omdat wij ze dat telkens wijs maken. Het probleem met spijbelaars is dat ze zelfs daar het nut nog niet van in zien en niet weten waar ze werkelijk van houden en wat ze willen. (ook aangeleerd gedrag) Ik kan zo een aantal mensen een presentatie laten geven waarin ze vertellen dat het niet afmaken van hun school en het niet hebben van een baan de meest waardevolle beslissing is geweest in hun leven. Zij leven nu hun eigen leven die ze willen en voegen waardevolle zaken toe aan de maatschappij op de manier hoe ze zelfstandig werken. Het onderwijs moet niet gaan over het halen van een papiertje of het maken van uren in een muf gebouw. Dat papiertje is maar een hulpmiddel, geen doel. Onderwijs moet gaan om te ontdekken waar je van houdt en die dromen te gaan volgen. Dat spijbelen zo’n groot probleem is, zegt heel veel over traditionele onderwijssystemen. Geen aansluiting bij die leerlingen, geen relevantie, geen passie. Zorg voor boeiende docenten en wakker passie en verlangen aan bij leerlingen. Dat is de enige manier om spijbelen echt tegen te gaan. Niet met autoritaire “je MOET nu naar school” middelen. Die jagen alleen maar angst in de leerlingen. Dat maakt hen dan uiteindelijk alleen maar moeilijker om hun dromen te vinden en na te jagen.
Oorzaak-Gevolg
Spijbelen is geen gedrag maar een gevolg van iets.
Ik heb zelf vroeger ook regelmatig gespijbeld. Oorzaken: het 9e en 10e uur op vrijdag economie of wiskunde.
Op dinsdagochtend gym en dan 3 tussenuren en dan 1 uur engels. Kom op nou mensen, dat kan toch niet!! Spijbelen is een kwestie van instelling dat weet ik, maar ik weet nog heel goed hoe het was als puber, je hebt andere ideen dan nu, een ander wereldbeeld.
Je wist overigens heel goed bij wie je wel en niet kon spijbelen, dus de docenten zelf treft ook blaam, niet alleen de roostermakers.
De notoire spijbelaars hebben vaak echter een achterliggende oorzaak; slechte thuissituatie, pesten op school, drugsmisbruik etc.
De inspanningen van de school en de overheid zouden zich moeten richten op de oorzaken en niet het bestrijden van de symptonen. Typisch Nederlands overigens hoor…..Spijbelbus…….
Spijbelen, is en blijft een verantwoording van de student zelf, maar tevens OOK van de ouders of van de verantwoordelijken van deze kids. Meer en meer begint mij heden ten dage, bij allerlei problematiek in het onderwijs, op te vallen dat de rol van de ouders, voogd, verzorgers en wat al niet meer, een ondergeschikte rol heeft. ( of lijkt dat maar zo?).
Op halen met een bus, bellen en wat al niet meer blijft, hoe je het ook bekijkt, een pleister op de wonde.
Vraag is aan studenten waarom ze spijbelen en kijk hoe je het probleem dan bij de kern kunt aanpakken??
Spijbelen is een samenloop van omstandigheden. Ik zit er zelf midden in probeer de leerlingen te motiveren en bel ze regelmatig maar dan! Telefoon is afgesloten nummer klopt niet er is niemand thuis of ze zien het nummer van de school in het display. Ik denk echt dat het een combinatie is van veel factoren, hebben ze wel goed gekozen, zijn de docenten gemotiveerd, is het rooster goed aangepast, hoe is de thuissituatie, vriendenkring, hebben ze faalangst, worden ze gepest, hebben ze ADHD, Asperger, worden ze thuis verwaarloosd is de school wel veilig worden ze voor vol aangezien, pffff, ik ben blij dat ik 62 ben en ik hoop dat ik ze ondanks alles kan motiveren te komen en ze met een diploma kan laten vertrekken. Wie de ultime oplossing heeft verdient een lintje en een dikke bonus!.