GTST– de gevolgen van de recessie voor Zaps in opleiding

altruïsme is ook een vorm van egoïsme.

Het hoeft geen betoog, dat “leren” de afgelopen decennia een grote omwenteling heeft doorgemaakt. Opgeleid worden betekent steeds meer: learning on the job. Vooral voor beroepsopleidingen heeft dit grote consequenties gekregen. In onderwijsland spreken we van een paradigmashift. Het gaat daarbij over Leren (in plaats van onderwijzen), ervaring opdoen (in plaats van lezen en luisteren), betekenisvol leren (in plaats van zinvol), leren in de context (in plaats van in het klaslokaal), competenties (in plaats van kennis). De maatschappelijke veranderingen leiden tot veranderde uitgangspunten voor opleidingen.

Ook leertheorieën komen met de stelling, dat leren vooral plaats vindt door te werken. (Zie bijvoorbeeld David Sousa – How the brains learns). Opleidingsconcepten gebaseerd op “Werken en Leren”. Die werken! Niet voor niets zie je steeds minder verschil tussen deeltijd- en volletijd-opleidingen (BBL-BOL) Maar: dat impliceert een belangrijke rol voor het bedrijfsleven.

En dan komen we toch uit op de recessie. Want welke consequenties heeft de economische teruggang voor Zaps, die via het concept van Werken & Leren worden opgeleid voor een beroep? Ik schrok deze week van de reactie van een manager uit het bedrijfsleven, die best wilde meewerken aan opleiden. We hadden over begeleiding van jongeren, die volgens het “Werken & Leren”-concept worden opgeleid. Maar daar konden geen kosten tegenover staan. Met andere woorden: geen tijd voor begeleiden! “Het gaat ook bij ons wat minder”. GTST.

Maar gelukkig: er zijn lichtpuntjes. Het StudentenBureau heeft deze week de halfjaarlijkse monitor voor Stages gepubliceerd. Daaruit blijkt o.a.

• dat stages meer worden gewaardeerd door de jongeren dan een half jaar geleden. Eén derde van de jongeren waardeert zijn stage zelfs met een 8.
• 65% van de jongeren vindt de begeleiding vanuit het bedrijf goed tot uitstekend! En nog eens 25% vindt de begeleiding redelijk. Saillant detail: de begeleiding vanuit de school wordt een stuk minder gewaardeerd!
• En – niet verrassend in het licht van moderne opleidingsconcepten: stage neemt een steeds grotere plaats in bij de opleidingen.
• Stagiaires voelen zich meer betrokken bij het stagebiedende bedrijf en voelen zich meer als werknemer behandeld. 50% van de stagiaires heeft ook het gevoel een essentiële bijdrage te kunnen leveren aan het bedrijf. Dit is op zich positief nieuws, maar hierin schuilt ook het gevaar, dat het leren-door-te-werken onder druk komt.
• De vergoeding van stagiaires is licht gedaald.
• Het aanbod van stageplaatsen neemt toe: stagiaires vinden gemiddeld binnen 2 maanden een  stageplek

De gevolgen van de aanstormende recessie:

Ik proef bij de contacten met het bedrijfsleven minder bereidheid om in deeltijdopleidingen een grote rol bij het leerproces te willen spelen. Maar de stagemonitor wijst gelukkig uit, dat het bedrijfsleven daarvoor in de plaats wel méér bereid is om energie te stoppen in (goedkopere) stages. Laten de partijen in de komende tijd met elkaar in gesprek blijven over de rol, die ze hebben bij de ontwikkeling van onze Zaps. Met oog voor elkaars problematiek, maar vooral met oog op de toekomst van de jongeren. Want ook al zullen we niet alle afspraken uit het Lissabon-akkoord halen, als we niet blijven werken aan de ontwikkeling van de jongeren van nu wordt het een héél lange recessie. En dat willen we allemaal niet. Altruïsme is ook een vorm van egoïsme.