Gefeliciteerd met je Diploma….

 

Voor wat het waard is 

Afgelopen weekend zat ik aan de rand van een zwembad: Sem ging zijn zwemdiploma halen en moest examen doen! Stijf van de zenuwen doorliep hij alle proeven. Zelfs als bevooroordeelde grootouder moet ik toegeven: het was niet allemaal van hoogstaande kwaliteit. Als voormalig docent aan de opleiding voor zweminstructeur vond ik er wel wat van. Maar eerlijkheid gebied ook te zeggen: het examen was een heerlijk feest voor de kids en ze waren allemaal trots als een ouwe aap. Hij zal niet meer zo gauw verdrinken en ach, echt zwemmen leer je in de praktijk….

Mijn Sem komt nog wel eens voor hetere vuren te staan als het gaat om examen doen. De Citotoets is ongetwijfeld een volgende proeve van bekwaamheid. Maar wat is die waard? Komende week zijn de Citotoetsen weer in Nederland: een soort landelijk examen voor primair onderwijs. En op grond daarvan wordt vervolgens de schoolkeuze bepaald. Want dat is toch de belangrijkste functie van die Citotoets. Terwijl de adviseur met kennis over het niveau van de kinderen, (de docent groep 8 dus) machteloos toekijkt vanuit zijn klaslokaal! Ik hoop, dat op korte termijn het inzicht zal komen, dat Cito als scherprechter achterhaald is. Het kan hooguit dienst doen als een assessment, van waaruit het vervolgonderwijs haar programma’s kan vorm geven.

Wat zijn examens waard? En vooral in welke mate bepalen ze het toekomstbeeld van jongeren?

In 2007 startte op Schiphol een groep jongeren met een opleiding voor medewerker bij de onderhoudsdienst van de luchthaven. Het was een afspraak van de toenmalige CEO Gerlach Cerfontaine. Hij committeerde zich aan de afspraak om jongeren, die niet “aan de bak” kwamen (en die muurvast in de bak van het DWI zaten) toe te leiden naar een baan en een opleiding. Werken & Leren tegelijk. Nu – 2 jaar later – staat de groep voor hun finale toets. En dan een baan……. Zou je denken!

Het heeft veel inspanning gekost om deze groep jongeren zo ver te brengen, dat ze motivatie voor een opleiding konden opbrengen. Maar het lukte hen om de juiste instelling te krijgen en vooral: het lukte om ze een loopbaanperspectief te geven, waarmee ze een positieve kijk kregen op hun toekomst. En dan nu met hun diploma als facilitair medewerker aan de slag. Nog geen 4 maanden geleden was dat onvoorwaardelijk het geval geweest, want ze waren uitgegroeid tot gewaardeerde medewerkers. De kredietcrisis gooit roet in het eten en dus is er voorlopig geen sprake van een arbeidscontract voor langere duur.

Een leven lang deelnemen aan examens: van het eerste zwemdiploma tot sollicitatiegesprekken. Dat is de dagelijks praktijk voor iedereen. Maar voor wie heeft een diploma nog waarde? Het diploma objectiveert kennis en vaardigheden: een diploma maakt voor een werkgever duidelijk wat van een kandidaat verwacht mag worden.

Uit de ervaring met de groep jongeren op Schiphol weet ik, dat het diploma ook voor de bezitter zelf gevoel van eigenwaarde geeft. Maar de werkelijke waarde van het diploma blijkt toch pas in de proeftijd. Je hoofd boven water houden is vooral een kwestie van praktijk!