Sporten is goed voor je….!

Afhankelijk van de ochtendspits en de weersverwachting kies ik ’s morgen voor de auto of de trein. Dat bepaalt vervolgens of ik wordt geïnformeerd door BNR nieuwsradio of door “de Pers”, de gratis ochtendkrant,die zijn lezers wél serieus neemt. Gisteren werd ik in de armen gedreven van lieftallige medepassagiers (want ik was niet de enige, die zich door de NS liet verleiden).  Het dagblad “de Pers” bleef stijf opgevouwen onder mijn oksel steken, want ik kon in drie kranten, die omstanders om mij heen hadden opengevouwen ook het laatste nieuws lezen. Maar de Pers gooi je niet weg, dus later las ik in dat ochtendblad een kort artikeltje, waarvan ik dacht, dat heel onderwijzend Nederland dat wel zou omarmen. Ik heb tot nu toe nog nergens een reactie gelezen (!), maar dat komt misschien omdat het artikel (over topprestaties in de sport en in de klas) geplaatst was onder het kopje “wetenschap”.    

“Wie scoort in de klas scoort in de sport” luidde de kop. De essentie van het artikel werd gevormd door uitspraken van prof. Chris Visscher, waarin hij naar voren bracht, dat topsporters vaker VWO-leerling zijn. En ook bij VMBO-leerlingen, die excelleren in de sport zien we, dat zij op school bovengemiddeld presteren. Dat komt omdat je voor goede schoolprestaties een hoge mate van “self-regulation” nodig hebt. Goede schoolprestaties komen tot stand dankzij het vermogen om zelf goed te kunnen plannen, evalueren en reflecteren op je eigen prestaties. Laten dat nou precies kenmerken zijn, die je in de sport sterk ontwikkelt.Complexe taken en nieuwe situaties komen juist in (top)sport veelvuldig voor. Vooral bij sporten die een groot strategisch inzicht vereisen, ontwikkel je de eigenschappen, die ook voor het leren belangrijk blijken te zijn. Je moet snel situaties kunnen overzien, snel beslissingen nemen, kijken of de beslissing goed uitpakt en eventueel  je beslissing weer bijstellen.Met andere woorden: 

• Als is aangetoond, dat er een hoge correlatie bestaat tussen sportieve prestaties en leerresultaten;
• Als is duidelijk gemaakt, dat self regulation het sleutelbegrip is voor deze correlatie;
• Als in dit verband de vaardigheden plannen, evalueren en reflecteren kunnen worden aangeduid als de kenmerken van self-regulation.

 Als dat allemaal waar is (en volgens prof. Chris Visscher is dat wetenschappelijk vastgesteld), dan wordt het toch hoog tijd, dat het onderwijsveld met die kennis aan de slag gaat en sport benut om leergedrag te beïnvloeden.  Bij het ontwerpen van innovatieve leerarrangementen zal  sport een belangrijk onderdeel moeten gaan vormen met als doel om leervaardigheden te verhogen (zie ook burgerschapscompetenties in het MBO-onderwijs). Dat daarmee keuzes voor spelsporten de voorkeur verdient boven individuele sporten lijkt evident. En ook met sleuren aan ijzers en gewichten, (lees: de sportschool), worden zaps niet uitgedaagd om  beslissingen te nemen of snel situaties te overzien. Eigenlijk toont prof. Visscher aan, dat sport weer een onlosmakelijk onderdeel moet gaan vormen van al het opleiden. Hij gaat daarbij zelfs nog verder: “In het aanleren van complexe en onbekende taken zijn de self regulation-vaardigheden nog belangrijker dan intelligentie”, aldus prof. Visscher. In het beroepsonderwijs is sport in de jaren 90 van het rooster verdwenen. Er is alle aanleiding om zowel vanuit psychologische als fysiologisch oogpunt de sport weer een weloverwogen plaats te geven in beroepsopleidingen. Ik ben benieuwd bij welk nieuw leerarrangement dit uitgangspunt verder wordt uitgewerkt