Bijsterveld wil geen lauwe lingo voor koldu’s

Spreek als docent geen jongerentaal! 

Is het niveau van docenten te hoog, of is het niveau van de leerlingen te laag? Het is in ieder geval overduidelijk dat een groot deel van de miscommunicatie tussen docenten en leerlingen te wijten is aan het taalniveau van beiden. Als docent is het volgens mij ook onmogelijk om alle ontwikkelingen in de jongeren(straat)taal bij te houden. Misschien aardig om een aantal “lauwe lingo voor koldu’s” (coole woorden voor leraren) op een rijtje te zetten.

Jongeren waarderen het niet als volwassenen hun taal eenvoudiger proberen te maken door woorden te lenen uit de jongerentaal. Maar een te hoog taalniveau schrikt de jongeren ook af. BureauTaal hieldeen klein onderzoek onder VMBO examenkandidaten. Het bleek dat de meeste kandidaten het examen te moeilijk vonden vanwege het taalniveau. Ze begrepen de vragen niet goed of helemaal niet. Na de examenvragen in wat eenvoudiger bewoording te hebben geformuleerd bleken de meeste kandidaten de vragen goed te kunnen beantwoorden. De meeste VMBO leerlingen – net als de meeste Nederlanders – zitten op het derde taalniveau (B1). De Nederlandse taal kent 6 taalniveaus. Hierbij is niveau 1A het laagste niveau en niveau C2 het hoogtste niveau. Op een schaal die oploopt van A1 en A2, naar B1 en B2, naar C1 en C2.

Als de leerlingen van het VMBO moeite hebben met hun taal, dan zullen startende MBO’ers dit ook hebben. Een zeer groot % van de VMBO’ers stroomt door naar het MBO. Met name op de lagere niveaus – de niveaus 1 en 2 – van het MBO is het probleem groot. Daar zie je eigenlijk geen vooruitgang meer. Ze blijven steken op het derde taalniveau. Dit betekent dat deze leerlingen in staat zijn om korte en eenvoudige teksten te lezen. Dit taalniveau zal deze leerlingen belemmeren bij het volgen van hun opleiding en werk. Het is dus niet voor niets dat staatsecretaris Van Bijsterveldt zoveel aandacht besteed aan taal. Het taalonderwijs moet volgens haar allemaal effectiever en intensiever. Bij een aantal ROC’s zie je dan ook allerlei ontwikkelingen om het taalonderwijs effectiever en intensiever te maken.

• Taalonderwijs duidelijk zichtbaar in het rooster,
• Centrale taalLab’s, waar deskundigheid en faciliteiten zijn geclusterd,
• Computersimulaties die het taalonderwijs ondersteunen.

Ook zijn er ten behoeve van het taalonderwijs een aantal interessante websites:

• www.taalinmbo.kennisnet.nl , voor allerlei producten op het gebied van taal in het onderwijs.
• www.herontwerpschool.nl , onder andere voor informatie over de leergang Tijdwinst door taalbeleid.
• www.taalkr8.kennisnet.nl , taalkr8 is een concept om het plezier in en het belang van taal onder de aandacht te brengen van docenten en leerlingen.