Misverstanden rond competentiegericht onderwijs

Aan ronkende krantenkoppen de laatste tijd geen gebrek. Verkeersinfarcten en onderwijsrampen worden kwistig over de argeloze lezer uitgestrooid. Logisch natuurlijk, want een kop als: “Het gaat goed in het onderwijs” scoort natuurlijk niet. Het is hier al eerder gesignaleerd.
Ook wordt er geschreven over het lage niveau van het MBO onderwijs en dan met name over de nieuwste versie ervan: het (oeioeioei) competentiegerichte onderwijs. En dan heb ik het er niet over dat de ontwikkelingen in het MBO voor het gemak vaak maar op één hoop worden gegooid met het (oeioeioei) Nieuwe Leren.

Laten we eens een paar misverstanden uit de weg ruimen:

1. Competentiegericht onderwijs (CGO) is een onderwijsconcept.
(En dan bovendien ook nog eens een onderwijsconcept dat van bovenaf (het ministerie van OC&W) dwingend wordt opgelegd).CGO is geen onderwijsconcept. Voorbeelden van onderwijsconcepten zijn bijvoorbeeld Probleem Gestuurd Onderwijs of Natuurlijk leren. Wel wordt er behalve aan kennis een vaardigheid ook aandacht besteed aan de competenties de je in je latere beroep nodig hebt om adequaat te functioneren, zoals bijvoorbeeld de competentie kunnen samenwerken. Een uitgangspunt bij CGO is wel dat het onderwijs zo veel mogelijk vormgegeven wordt in de context van het beroep.

2. Kennis is in CGO van ondergeschikt belang.
De eisen waaraan een student moet voldoen staan uitgebreid beschreven in een kwalificatiedossier. Voor alle opleidingen in het MBO is zo een dossier beschikbaar. Hierin staat ook beschreven welke kennis noodzakelijk is om de werkprocessen die bij het beroep horen goed te kunnen uitvoeren.

3. De studenten moeten alles zelfstandig doen.
In het MBO worden jongeren opgeleid om aan het eind van hun studie als beginnend zelfstandig beroepsbeoefenaar aan de slag te kunnen.
Wie vindt dat een verse zap op het mbo vanaf het begin in staat moet zijn om geheel zelfstandig zijn opdrachten te kunnen uitvoeren, zou onmiddellijk zijn onderwijsbevoegdheid moeten inleveren. Het heeft ook niets met de uitgangspunten van CGO te maken. Leren samenwerken in teamverband, afspraken maken en vastleggen, een plan van aanpak maken, tijdig problemen signaleren en kunnen bijsturen. Het zijn vaardigheden en competenties die onontbeerlijk zijn in een beroep. Maar wel vaardigheden en competenties die geleidelijk geleerd en ontwikkeld moeten worden. En waarbij bovendien een goede begeleiding en coaching door de docent noodzakelijk is.

Natuurlijk moeten nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs kritisch worden gevolgd. En zeker door de media. Het is prima als er een discussie ontstaat, maar dan wel op basis van de juiste informatie..