De school, die zich onderscheidt

Eerder is op deze plaats gesignaleerd, dat de uitkomsten van het onderzoek van de commissie Dijsselbloem naar de stand van zaken in het onderwijs op een stapel dreigden terecht te komen. En wel: onderop. Verheugd las ik daarom deze week, dat het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) een notitie had uitgebracht over de taken van schoolbesturen.

De voornaamste conclusie van de commissie Dijsselbloem luidde (inmiddels al weer méér dan een half jaar geleden): geef de scholen weer het onderwijs terug, en laat de politiek bepalen wat er geleerd moet worden. Als dit credo bij de scholen terecht komt, wie zijn dan de beslissers over onderwijsuitvoering? Vanuit die insteek heb ik het rapport “de school bestuurd” van Monique Turkenburg deze week gelezen.

Opvallend is, dat het rapport van het SCP in gaat op de taak van de school, maar de uitkomsten van het onderzoek van Dijsselbloem c.s. slechts zijdelings noemt. Alleen waar het gaat om nieuwe maatschappelijke opdrachten voor scholen speelt het rapport in op de uitkomsten van de commissie Dijsselbloem.

Schoolbesturen houden zich nu vooral bezig met beheerstaken: lumpsumfinanciering, de huisvesting en het kwaliteitsbeleid. Daarnaast dichten schoolbesturen zich ook een belangrijke taak toe bij het personeelsbeleid van aanname tot arbeidsvoorwaarden. Maar de meest verheugende constatering is toch, dat schoolbesturen zich slechts op afstand bemoeien met de besteding van de middelen. Met andere woorden: hoe het onderwijs gegeven wordt is een taak van de directies van scholen en het bestuur voert daarop slecht een controlerende taak uit.

Conclusie na dit rapport is, dat er nu weer een heldere taakverdeling is voor het onderwijs:

• De politiek bepaalt wát (de inhoud) er geleerd moet worden;
• de schooldirecties + de onderwijsteams bepalen hoe de onderwijsleerstof wordt aangeboden (de didactiek);
• de schoolbesturen faciliteren het onderwijsproces (financieel, personeel en arbeidsvoorwaarden, middelen)

Deze conclusie legt de verantwoordelijkheid voor de discussie over nieuwe onderwijsconcepten weer volledig neer op de vloer van het onderwijs. Daar hoort ie ook. Onderwijsvernieuwing is altijd noodzakelijk om aansluiting van het onderwijs bij veranderende maatschappelijke factoren te kunnen realiseren. De weerstand, die er de laatste jaren tegen onderwijsvernieuwing is ontstaan was vooral het gevolg van het verplichte en opgelegde karakter. Laat nu onderwijsteams zich verdiepen in nieuwe inzichten, nieuwe mogelijkheden en laat die teams een eigen koers bepalen. We krijgen weer onderscheid!