Draait van Bijsterveldt het mbo de nek om?

Waarom kritiek op plannen van minister?

Kern van de kritiek is dat de plannen van de minister afbreuk zullen doen aan het vakmanschap van de afgestudeerden; meer algemene, theoretische vakken ten koste van praktisch vakmanschap. MBO worden allemaal een afgeleide van de havo opleidingen.

Natuurlijk moet ook iemand met een mbo-3-diploma een fatsoenlijke brief kunnen schrijven. Maar je moet keuzes maken. Je kunt niet van alles het hoogste hebben.

Minister Van Bijsterveldt presenteerde haar plan Focus op Vakmanschap. Ze reageerde op de groeiende kritiek de afgelopen jaren dat veel mbo-opleidingen te weinig structuur en vaste lessen bieden, en dat het niveau van de afgestudeerden te zeer uiteenloopt.

Taal en rekenen
Het actieplan van de minister, dat al op 1 januari 2013 moet ingaan, verhoogt het minimumaantal lesuren in met name het eerste cursusjaar op het mbo van 850 naar 1000. Het belang van de stage krimpt ten gunste van algemene vakken als taal en rekenen, en de opleidingsduur wordt ingekort van 4 naar 3 jaar.

De mbo-scholen zeggen zich te goed kunnen vinden in de richting die de minister voorstaat, met name het compacter en uitdagender maken van het onderwijs. Maar de gedetailleerde uitwerking van het plan vinden ze onuitvoerbaar en veel te duur.

De MBO Raad vroeg adviesbureau Ernst & Young de maatregelen door te rekenen. Alleen al het aanbieden van zo veel meer lesuren voor de leerlingen blijkt ruim 483 miljoen euro extra te kosten. “De minister stelt 150 miljoen ter beschikking, maar daarvan wordt meteen 100 miljoen ingeboekt van het inkorten van de opleidingen”, rekent Van Zijl mee. “Per saldo blijft er dus 50 miljoen over voor een majeure operatie die de sector veel meer geld kost.”

Te pittig
De scholen vrezen ook dat een zo sterke focus op rekenen en taal, ten koste van stages, voor veel leerlingen te pittig zal blijken. “De minister schiet door”, zegt Van Zijl. Consequenties: juist meer uitval en met name op de niveaus 2 en 3 mensen op de arbeidsmarkt met veel te weinig praktische vakkennis.

De MBO Raad vraagt de minister haar plannen op twee punten aan te passen: minder opleidingen inkorten van vier naar drie jaar, en een soepeler omschrijving van het begrip onderwijstijd. Voor het eerste jaar is hiervoor 750 uur per jaar gereserveerd, de rest is stage. Dat kan alleen als niet alles in een klas met een krijtje voor het bord hoeft!

“Als onderwijstijd ook kan bestaan uit werken onder toezicht aan projecten of huiswerk, helpt dat al veel.”